ՌԵՍՏՈՐԱՆՆԵՐ
ԱԶԳԱՅԻՆ ԽՈՀԱՆՈՑ
Պետք է փորձել
Խաշ
Խաշը հնագույն հայկական ուտեստ է՝ տաք, հագեցնող և խորհրդանշական։ «Խաշ» անվանումը առաջացել է հայերեն «խաշել» բառից, ինչը բնութագրում է ուտեստի պատրաստման հիմնական եղանակը։ Այս բառից են առաջացել նաև նմանատիպ այլ անուններ՝ խաշլամա, խաշու, խաշիլ։ Խաշը հիշատակվում է դեռևս 11-րդ դարում՝ Գրիգոր Մագիստրոսի «Ջերմանց մխիթարություն» աշխատությունում։
Խաշ պատրաստելը մի ամբողջ ծես է, երբ տղամարդիկ հավաքվում են երեկոյան և ամբողջ գիշեր՝ ցածր կրակի վրա, եփում տավարի ոտքերից պատրաստվող ապուրը։ Այն ավանդաբար մատուցվում է վաղ առավոտյան՝ հիմնականում աշնանը, ձմռանը և գարնան սկզբին։ Խաշի սիրահարներն անհամբեր սպասում են անվանման մեջ «ր» տառը պարունակող ամիսներին` սեպտեմբերից ապրիլ։
ԱԶԳԱՅԻՆ ԽՄԻՉՔՆԵՐ
Պետք է փորձել
Մրգային կոմպոտ՝ քաղցր և թարմացնող համ
Մրգային կոմպոտը թարմացնող և անուշաբույր ըմպելիք է, որը սերնդեսերունդ վայելում են հայերը։ Այս քաղցր ըմպելիքը պատրաստվում է տարբեր մրգերից՝ ծիրանից, կեռասից, սալորից, դեղձից և այլն։ Հայաստանում մրգային կոմպոտ պատրաստելու ավանդույթը ձևավորվել է հնագույն ժամանակներից։ Մրգային կոմպոտը թույլ էր տալիս վայելել արևահամ մրգերի քաղցրությունը ողջ տարվա ընթացքում: Յուրաքանչյուր ընտանիք ուներ իր գաղտնի բաղադրատոմսը՝ կախված տարածաշրջանից և նախընտրած մրգերից։
Այսօր էլ հայկական մրգային կոմպոտը պատրաստվում է նույն ավանդական եղանակով՝ թարմ մրգերը եփելով շաքարով և ջրով: Նրա հարուստ համը և մրգերի բնական բույրը այն դարձնում են ընտանեկան սեղանի անբաժանելի մասը։ Այն անփոխարինելի է տոնական հավաքույթների ժամանակ։